Κάθε σβησμένο πρόσωπο είναι μια ομολογία φόβου

Δεν είναι τυχαίο αυτό που βλέπουμε στους τοίχους. Δεν είναι απλά βανδαλισμός, ούτε «κακή στιγμή». Είναι φόβος. Ο παλιός, γνώριμος φόβος του φασισμού απέναντι σε οτιδήποτε δεν μπορεί να ελέγξει.

Ο φασισμός δεν αντέχει την τέχνη. Όχι γιατί δεν την καταλαβαίνει – αλλά γιατί τη νιώθει. Και ξέρει ότι η τέχνη μιλάει κατευθείαν εκεί που δεν φτάνουν ούτε τα συνθήματα, ούτε τα δελτία ειδήσεων, ούτε οι εντολές. Στη μνήμη, στο συναίσθημα, στην αξιοπρέπεια.

Όταν ένας άνθρωπος φεύγει και οι φίλοι του τον κρατάνε ζωντανό με χρώμα πάνω σε έναν τοίχο, αυτό δεν είναι απλά μια εικόνα. Είναι πράξη αντίστασης. Είναι μια μικρή νίκη απέναντι στη λήθη. Και αυτό ακριβώς είναι που ενοχλεί.


Γι’ αυτό και οι μορφές χαλάνε. Γι’ αυτό τα πρόσωπα μουτζουρώνονται, σβήνονται, διαστρεβλώνονται. Όχι επειδή «χαλάνε τον χώρο», αλλά επειδή θυμίζουν. Θυμίζουν ότι υπήρξαν άνθρωποι, παρέες, ιστορίες, δεσμοί που δεν μπήκαν ποτέ σε καλούπια. Και ότι κάποιοι συνεχίζουν να μιλάνε γι’ αυτούς χωρίς άδεια.


Ο OKSO81 δεν είναι απλά ένα όνομα σε έναν τοίχο. Είναι η απόδειξη ότι η τέχνη μπορεί να γίνει μνήμη συλλογική. Και αυτό τρομάζει. Γιατί ό,τι γίνεται συλλογικό δεν ελέγχεται εύκολα.

Ο φασισμός θέλει σιωπή, καθαρούς τοίχους και ανθρώπους χωρίς πρόσωπο. Η τέχνη κάνει ακριβώς το αντίθετο: γεμίζει τον χώρο, δίνει φωνή και κρατάει ζωντανές τις μορφές.


Κι όσο κι αν προσπαθούν να τις σβήσουν, κάθε φορά που κάποιος σταματάει μπροστά τους, τις κοιτάει και θυμάται, έχουν ήδη χάσει.


ΥΓ Θα σε βρούμε ρε μπαγάσα, θα σε βρούμε…