Μαθήματα πατριωτισμού για βρετανικά εδάφη

Γράφει ο Γιώργος Κατσιπάνος 

Υπάρχει κάτι σχεδόν κωμικό – αν δεν ήταν τόσο σοβαρό – στον τρόπο που πουλιέται ο πατριωτισμός από όλες τις κυβερνήσεις (αλλά πιο πολύ απο την τωρινή την υπερπατριωτική ΝΔ), κάθε φορά που ανεβαίνει η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο. Με δηλώσεις, με φρεγάτες, με τηλεοπτικά πάνελ που μιλούν για «υπεράσπιση της Κύπρου». Μόνο που υπάρχει μια μικρή λεπτομέρεια που συνήθως ξεχνάμε: ένα κομμάτι της Κύπρου δεν είναι καν κυπριακό. Είναι ακόμη βρετανικό.

Στο Ακρωτήρι και στη Δεκέλεια βρίσκονται οι λεγόμενες Κυρίαρχες Βάσεις του Ηνωμένου Βασιλείου. Κανονικό βρετανικό έδαφος. Όχι απλώς στρατιωτικές εγκαταστάσεις, αλλά περιοχές πλήρους βρετανικής κυριαρχίας που έμειναν έτσι από την εποχή της αποικιοκρατίας, όταν η Κύπρος απέκτησε την ανεξαρτησία της το 1960. Με άλλα λόγια, η Βρετανία έφυγε από την αποικία της, αλλά κράτησε ένα κομμάτι της για να θυμάται.

Και μέσα σε αυτές τις βάσεις λειτουργεί ένα από τα σημαντικότερα στρατιωτικά κέντρα της Δύσης στη Μέση Ανατολή. Από εκεί ξεκινούν επιχειρήσεις, απογειώνονται αεροπλάνα, οργανώνονται αποστολές σε όλη την περιοχή.

Τώρα που το Ιράν απειλεί δυτικούς στόχους, οι βάσεις αυτές βρίσκονται στο επίκεντρο. Και τι έκανε η Βρετανία; Το αυτονόητο. Ενίσχυσε τις εγκαταστάσεις της, έστειλε μέσα, οργάνωσε την άμυνά της. Ήσυχα και πρακτικά.

Στην Ελλάδα, όμως, ξεκίνησε πάλι το γνώριμο έργο: δηλώσεις περί «εθνικής ευθύνης», φρεγάτες που σπεύδουν στην περιοχή και μια πολιτική ρητορική που μοιάζει να ανακαλύπτει ξαφνικά την Κύπρο κάθε φορά που υπάρχει κρίση.

Το παράδοξο είναι ότι παρουσιάζεται περίπου σαν αποστολή υπεράσπισης ενός κυρίαρχου ελληνικού χώρου, ενώ στην πραγματικότητα μιλάμε για μια περιοχή όπου υπάρχουν ήδη βρετανικά εδάφη, βάσεις του ΝΑΤΟ και μία από τις πιο πυκνές στρατιωτικές παρουσίες στη Μεσόγειο.

Κάπως έτσι λειτουργεί συχνά ο σύγχρονος πατριωτισμός: με σημαίες και ανακοινώσεις προς το εσωτερικό ακροατήριο, την ώρα που η πραγματική γεωπολιτική γράφεται αλλού, πολύ πιο σιωπηλά. Και συνήθως από αυτούς που έχουν ακόμη τη σημαία τους καρφωμένη πάνω στο έδαφος.